De psoas spier: waarom deze diepe spier zoveel invloed kan hebben op je lichaam
Er zijn spieren in ons lichaam waar we dagelijks gebruik van maken zonder dat we ons ervan bewust zijn. De psoas is daar een bijzonder voorbeeld van.
Deze diepe spier ligt aan de voorkant van je wervelkolom en loopt van je onderrug naar de binnenkant van je bovenbeen. Samen met andere spieren helpt de psoas je bij lopen, staan en bewegen. Daarnaast speelt hij een belangrijke rol in je houding, stabiliteit en de manier waarop je lichaam zich aanpast aan spanning en belasting.
Juist omdat de psoas zo’n centrale plek inneemt in je lichaam, kan spanning in deze spier merkbaar zijn op verschillende manieren. Niet alleen als stijfheid of ongemak rond je onderrug en heupen, maar ook als een gevoel van onrust of moeite met ontspannen.
Binnen holistische fysiotherapie en yoga wordt de psoas daarom ook wel de "spier van de ziel" genoemd. Niet omdat deze spier emoties letterlijk opslaat, maar omdat hij nauw verbonden is met het zenuwstelsel en de manier waarop we spanning, stress en veiligheid in ons lichaam ervaren.
Waarom houdt de psoas vaak spanning vast?
Ons lichaam heeft een ingebouwd systeem om te reageren op gevaar of druk. Bij stress schakelt het zenuwstelsel over naar een staat van paraatheid. Spieren spannen zich aan om klaar te zijn voor actie.
De psoas speelt hierin een rol, omdat hij betrokken is bij de zogenaamde fight, flight of freeze-respons.
Wanneer er een tijdelijke stressreactie is, ontspant het lichaam daarna meestal weer. Maar in het dagelijks leven staat het systeem soms langer onder druk. Denk aan een drukke periode op werk, langdurige zorgen, emotionele belasting of weinig momenten van herstel.
Dan kan het lichaam gewend raken aan een hogere mate van spanning.
Sommige mensen merken dat als een gevoel van strakheid rond de onderrug en heupen. Anderen ervaren moeite met ontspannen, oppervlakkiger ademen of een lichaam dat voortdurend "aan" lijkt te staan.
Klachten die kunnen ontstaan bij een gespannen psoas
Een gespannen psoas kan invloed hebben op de manier waarop je beweegt en je houding houdt.
Mogelijke klachten zijn:
Lage rugpijn
Heupklachten
Een stijve of gespannen onderrug
Een holle houding of moeite met ontspannen staan
Spanning rond buik, bekken en heupen
Een onrustig gevoel in het lichaam
* Moeite met diep en ontspannen ademhalen
De psoas is daarbij niet altijd de oorzaak van een klacht. Het lichaam werkt als een geheel. Vaak gaat het om de manier waarop spieren, gewrichten, ademhaling en zenuwstelsel samenwerken.
Waarom alleen de spier behandelen niet altijd genoeg is
Wanneer mensen last hebben van psoasklachten, wordt vaak gekeken naar de spier zelf. Massage, ontspanningsoefeningen of mobiliteit kunnen prettig zijn en verlichting geven.
Toch vraagt duurzame verandering vaak om meer dan alleen het losmaken van een gespannen plek.
Omdat de psoas zo verbonden is met houding, ademhaling en het zenuwstelsel, is het waardevol om ook te kijken naar wat het lichaam probeert vast te houden.
Binnen een holistische fysiotherapeutische aanpak werken we daarom bijvoorbeeld met:
Bewustwording van lichaamsspanning
Ademhaling en ontspanning
Het verbeteren van bewegingspatronen
Het reguleren van stressreacties
* Het opnieuw leren ervaren van veiligheid en ontspanning in het lichaam
Het doel is niet om de psoas te forceren om los te laten. Het lichaam ontspant vaak pas wanneer het zich veilig genoeg voelt om spanning niet langer vast te houden.
Luisteren naar wat je lichaam aangeeft
Veel mensen proberen spanning weg te krijgen door harder te werken aan hun lichaam. Meer rekken, meer oefeningen, meer controle.
Maar soms vraagt het lichaam juist om iets anders.
Om aandacht. Om vertragen. Om voelen wat er aanwezig is.
Wanneer je leert luisteren naar de signalen van je lichaam, ontstaat vaak meer ruimte. Niet alleen fysiek, bijvoorbeeld minder spanning in de onderrug of heupen, maar ook in hoe je je voelt.
De psoas is daarmee meer dan alleen een spier die beweging mogelijk maakt. Het is een plek waar beweging, houding, ademhaling en de manier waarop je spanning ervaart samenkomen.
Herken je je hierin, of ben je benieuwd of jij hier ook onbewust spanning vasthoud. In mijn praktijk in Lombok en Tuinwijk (Utrecht) bied ik gerichte psoas-massages aan die je helpen om weer rust, ruimte en balans te ervaren in je lichaam.